Karma is een fundamenteel concept in zowel het hindoeïsme als het boeddhisme en wordt beschouwd als een universeel principe van oorzakelijkheid. Het begrip komt oorspronkelijk uit het Sanskriet en betekent letterlijk “handeling”, “actie” of “daad”. In het dagelijks leven wordt karma vaak begrepen als het idee dat alles wat je doet, denkt of zegt, naar je terugkeert. In werkelijkheid verwijst karma strikt genomen alleen naar de daad zelf, terwijl het gevolg van die daad bekend staat als vipāka.

Het Principe van Karma

Karma en de resulterende gevolgen worden gezien als een natuurlijk principe, een wet van actie en reactie. Er is geen goddelijke entiteit die straft of beloont; goede daden leiden vanzelf tot goede gevolgen, terwijl kwade daden negatieve gevolgen hebben. Deze wet van karma overstijgt het onderscheid tussen goed en slecht, wat betekent dat het geen oordeel velt. Het is beter te begrijpen als het idee dat daden met een specifieke karakteristiek gevolgen van dezelfde aard voortbrengen.

Historische Achtergrond

Het concept van karma is waarschijnlijk ontstaan uit de inheemse tradities van Groter Magadha, een regio die ook het idee van cyclische tijd en wedergeboorte (samsara) voortbracht. Dit concept heeft grote invloed gehad op het boeddhisme en jaïnisme en werd uiteindelijk geïntegreerd in het brahmanisme, wat zich later ontwikkelde tot het hindoeïsme.

Verantwoordelijkheid en Vrijheid

Karma impliceert dat individuen verantwoordelijk zijn voor hun eigen leven. De resultaten van huidige daden kunnen in dit leven of een volgend leven terugkomen, wat betekent dat men verantwoordelijk is voor zowel vreugde als pijn. De gehechtheid aan daden, zowel goed als slecht, houdt de cyclus van geboorte, dood en wedergeboorte (samsara) in stand. Maar als daden worden uitgevoerd zonder gehechtheid aan hun gevolgen, zullen ze geen gevolgen hebben. In het boeddhisme leidt dit tot nirvana, een staat van bevrijding van persoonlijk lijden.

Karma in het Boeddhisme

De Boeddha onderwees het belang van daden (karma) en maakte onderscheid tussen goede en slechte daden. Goede daden leiden tot positieve gevolgen en kwade daden tot negatieve. Er zijn drie manieren waarop daden worden uitgevoerd: via het lichaam (fysieke daden), spraak (verbale daden) en geest (mentale daden), waarbij mentale daden als het belangrijkste worden beschouwd.

De Boeddha gaf ook een lijst van tien soorten daden met hun goede en slechte varianten. Slechte daden worden gedreven door hebzucht, haat en onwetendheid, terwijl goede daden worden bevorderd door onbaatzuchtigheid, liefde en inzicht.

Karma in het Westen

Het begrip karma werd in het Westen geïntroduceerd door de theosofie en heeft zich verder verspreid met de introductie van yoga en meditatietechnieken. In het Westen wordt karma vaak gezien als een reeks lessen die de ziel moet leren. Deze technieken worden aanbevolen om het effect van karma te neutraliseren of te verminderen, met het idee dat goede daden positieve resultaten opleveren en slechte daden negatieve consequenties.

Karma blijft een fascinerend en diepzinnig concept dat mensen aanmoedigt om na te denken over hun daden en de impact daarvan op hun leven en dat van anderen.