De duivel is een fascinerend en complex personage dat in vele religies en mythologieën voorkomt. Hij is vaak de personificatie van het kwaad en wordt in verschillende tradities anders afgebeeld en geïnterpreteerd.

De Duivel in de Hebreeuwse Bijbel

In de Hebreeuwse Bijbel komt de duivel niet voor zoals in latere religieuze teksten. JHWH, de God van Israël, wordt gezien als de schepper van zowel goed als kwaad. De term śāṭān, wat “tegenstander” betekent, verwijst meestal naar menselijke tegenstanders. Wanneer het wel op een hemels wezen betrekking heeft, zoals in het boek Job, fungeert Satan als een aanklager in het goddelijk gerechtshof, en niet als de ultieme verpersoonlijking van het kwaad.

De Duivel in het Christendom

In het christendom evolueerde het beeld van de duivel naar dat van een gevallen engel, Satan of Lucifer genaamd, die tegen God rebelleerde. Dit idee is deels gebaseerd op interpretaties van Genesis en Openbaringen. De duivel is de heerser van het rijk van de duisternis en wordt geassocieerd met verleiding en misleiding. Belial en Beëlzebub zijn andere namen die in het Nieuwe Testament worden gebruikt.

Exorcisme en Bezetenheid

Volgens de Bijbel kunnen mensen gebonden of bezeten raken door de duivel. Bezetenheid vereist exorcisme, een ritueel dat vooral in de Rooms-Katholieke Kerk voorkomt, maar ook bij andere christelijke groeperingen zoals Pinkstergemeenten.

De Duivel in Andere Culturen

Polytheïstische Religies

In veel polytheïstische religies ontbreekt een duidelijke personificatie van het kwaad. De goden hebben menselijke eigenschappen en zijn niet per definitie goed of slecht. Ze vervullen functies binnen het pantheon. Voorbeelden zijn de Griekse goden zoals Zeus en Hera, en monsterlijke wezens zoals Cerberus en de Erinyen.

Zoroastrisme

In het Zoroastrisme, een oude Iraanse religie, wordt het kwaad vertegenwoordigd door Ahriman. Dit wezen is een tegenstander van het goede, maar wordt niet als de duivel in christelijke zin gezien.

Azteekse Religie

Bij de Azteken is Tezcatlipoca een godheid die het kwaad representeert, maar ook hier is het concept anders dan in het christendom.

De Duivel in de Beeldende Kunst

In de kunst wordt de duivel vaak afgebeeld met een roodkleurige huid, bokkenpoten en horentjes, een beeld dat deels is geïnspireerd door de Griekse god Pan. Tijdens de late Middeleeuwen was de duivel een populair thema in de kunst, en werd vaak in verband gebracht met hekserij.

Gekscherende Benamingen voor de Duivel

De duivel heeft vele bijnamen, zoals de duvel, Droes, Drommel, en Joost. Deze namen werden vaak gebruikt in uitdrukkingen en gezegden.

De duivel is een veelzijdig symbool dat in de loop van de geschiedenis verschillende vormen en betekenissen heeft aangenomen. Hij blijft een intrigerend onderwerp dat de menselijke verbeelding prikkelt.